Tamme Kastanjes planten 1.

Uiteraard zul je eerst moeten beschikken over verse tamme kastanjes. De beste tijd hiervoor is september . (Let op !! Belangrijk is wel hierbij goed op te letten dat het gaat om de eetbare tamme kastanje en niet om de niet eetbare wilde paardenkastanjes!! )
In de maand september kun je zelf tamme kastanjes gaan rapen onder een mooie tamme kastanjeboom maar mocht je zelf niet in staat zijn om de kastanjes zelf  te rapen dan zul je zien dat er via de site  https://www.marktplaats.nl/ veel aanbod is van mensen die verse tamme kastanjes per kilo verkopen voor veelal lage prijzen. Wel is het van belang dat de tamme kastanjes van het huidige jaar zijn en dat de kastanjes heel en schoon zijn. De bolster/vrucht moet dus al van de tamme kastanje zijn afgevallen.
Voordat de tamme kastanjes kunnen worden klaargezet voor de winterperiode kun je ze het beste eerst in een bak ruim water schoon spoelen en natmaken. Vul hiervoor een bak met ruim water, je zult hierbij zien dat beschadigde en uitgedroogde exemplaren  zullen drijven en de goede exemplaren naar de bodem zinken.

geboorte boom herdenken kleinkind

Tamme Kastanjes planten  2.

Zoals hierboven al aangegeven moeten de tamme kastanjes eerst gedurende de winterperiode worden klaargezet voor het kiemproces.
De natuur heeft namelijk een methode bedacht om de kwetsbare plantkiem gedurende de koude van winter nog te beschermen in de tamme kastanjenoot zelf.
Een kastanje zal dan ook nooit een plantje worden wanneer deze nog geen periode van koude heeft doorlopen. Deze voorwaarde zorgt ervoor dat er geen jong plantje midden in de winter zal doodvriezen. Zonder koude periode zal de tamme kastanjenoot niet uitlopen. Keerzijde hiervan is ook dat het zomaar in de grond stoppen van een tamme kastanjenoot in natte aarde veelal geen resultaat geeft en dat de tamme kastanjenoot dan vaak niet uitloopt maar alleen gaat rotten.
We moeten moeten de tamme kastanjenoten dus gedurende de wintermaanden eerst buiten koud bewaren.
Dit bewaren doen we in een bak met een grondmengsel van tuinturf en brekerszand..

vriendschap boom grootouder

Tamme Kastanjes planten 3.

We moeten dus eerst een mengsel maken van twee delen tuinturf en één deel brekerszand om de  tamme kastanjenoten gedurende de wintermaanden te bewaren Belangrijk is hierbij wel dat het grondmengsel goed door elkaar wordt gemengd en dat het mengsel niet te vochtig is maar tevens niet te droog is. Het moet een  luchtige en losse lichtvochtige  grond worden. Het is handig om bij het mengen van de grond gebruik te maken van een grote maatschep zodat je makkelijk de goede verhouding van 2:1 kunt mengen. Het bewaren van de  kastanjenoten gedurende de winterperiode via deze wordt laagstapelen of stratificeren genoemd. Hierna hierover uiteraard meer uitleg..

guerrilla-gardener geocaching

Tamme Kastanjes planten 4.

Laagstapelen is letterlijk zoals het woord al aangeeft het stapelen in lagen. Het  is een beetje vergelijkbaar met de lagen in een cake of de lagen van Lasagna. We gebruiken hiervoor een afhankelijk van het aantal tamme kastanjenoten een grote transparante kunstof bak. Zelf maak ik graag gebruik van niet al te dure exemplaren van de Action of IKEA. Belangrijk is wel dat het gaat om een transparante bak zodat je zonder de bak te openen toch een beetje kunt zien of alles goed gaat. Verder moeten de bakken afsluitbaar zijn met een afsluitbaar deksel tegen de verdamping van het vocht uit de aarde, tegen invallend regenwater zodat de bak niet volloopt door regenwater. En niet te vergeten tegen de muizen aangezien de bak gedurende de wintermaanden buiten zal staan en muizen dol zijn op alle soorten noten. Verder zijn deze bakken gedurende de zomermaanden  ook erg handig om andere planten te laten stekken. Voor het laagstapelen beginnen we eerst met een  laag aardemengsel (turf/zand) waarmee we de bodem van de bak geheel bedekken..  

herinnering geboorte vriendschap guerrilla gardening

Tamme Kastanjes planten 5.

Op de eerste laag aarde verdelen we een eerste laag  vochtige tamme kastanjenoten. We letten hierbij op dat de tamme kastanjenoten elkaar niet raken, schoon en heel zijn (beschadigde exemplaren meteen weggooien). Tussen de tamme kastanjenoten moet ruimte zitten  om schimmelvorming en smetten te voorkomen. De tamme kastanjenoten mogen elkaar dus niet raken. Ook zullen rond  Maart de kastanjes gaan uitlopen, kiemen en beginnende wortels gaan vormen, deze mogen niet in elkaar groeien vandaar de tip om zo mogelijk de tussenruimte te houden. Waneer de tamme kastanjes eenmaal goed liggen kun je vervolgens met de hand eerst grond tussen de kastanjenoten strooien zodat de kastanjenoten op hun plek blijven liggen en vervolgens de kastanjenoten weer bedekken met een laag aarde. Wanneer er geen tamme kastanje meer te zien is verdelen we een volgende laag tamme kastanjenoten op dezelfde manier en ook deze bedekken we weer met een laag aarde.  We werken op deze wijze omhoog in lagen aarde/noten/aarde/noten etc. Bovenste laag eindigen we met aarde zodat alle tamme kastanjes geheel bedekt zijn.

guerrrilla gardening geocachen

Tamme Kastanjes planten 6.

Wanneer we de bovenkant van de bak hebben bereikt met de bovenste laag aarde, kan het deksel op de bak. Zoals al aangegeven is het noodzakelijk dat de tamme kastanjes verplicht een periode van een aantal maanden koude doorlopen. De bak moet dus buiten worden bewaard (dus absoluut niet binnen naast de verwarming of in een warme schuur). Bij mij staan de bakken daarom buiten naast de schuur maar wel onder een afdakje om te voorkomen dat er regenwater in kan lopen. Zoals al aangegeven kun je met een transparante bak makkelijk zien of er niets geks in de bak gebeurd te (nat/te droog etc.) Nu is het verder een kwestie van geduld. Gedurende de wintermaanden hoeven we in principe niets te doen met de bak. Wel kun je af en toe het deksel lichten om te controleren of het goed gaat.
Rond de maand Mei , dit is afhankelijk van de temperatuur en de winter kun je voorzichtig kijken of de eerste tamme kastanjes uitlopen door voorzichtig  wat exemplaren uit te graven. Mochten de eerste tamme kastanjes inderdaad uitlopen dan is de tip om niet stuk voor stuk de kastanjenoten uit te graven want hierbij zullen de kiemen met worteltjes snel beschadigen. Beter Is het om  de hele bak ineens om te keren en dan vervolgens de tamme kastanjenoten uit de berg aarde te pakken. De ervaring is dat de kiemen op de manier minder beschadigen.

Na het kiemproces is het zaak om de gekiemde tamme kastanjes te gaan verplanten. Hiervoor gebruiken we plantzakken  (goedkoop bij Aliexpress te verkrijgen) zodat de kiemen eerst kunnen uitgroeien tot volwaardige stekken en wanneer ze hierna zover zijn met  plantzak en al op hun definitieve plek in de aarde kunnen worden gezet zonder de wortels te beschadigen.
Succes.

guerrilla gardening geocaching


Je boompje planten, en dan?

In het bovenstaande  staat beschreven hoe je van een tamme kastanje naar een stek komt. Maar wanneer je nu in het bezit bent van een mooie stek of meerdere stekken komt de volgende belangrijke stap het planten:
- Waar?
Belangrijk is wel om te bedenken dat je een boompje gaat planten die in de toekomst best veel ruimte in zal nemen. Een klein tuintje is hiervoor dus vaak niet geschikt hou er dus wel rekening mee dat je op zoek gaat naar een goede plek waar de plant een lange tijd ongestoord kan groeien. Verder kun je de keuzes maken of je de stek op eigen terrein wilt planten of in het openbaar plantsoen of in een park of bos.
- Wie?
Ook kun je natuurlijk overwegen of je de stekken zelf wilt planten of dat je de stekken laat planten in een voedselbos of door vrijwilligers of guerrilla gardeners of familie of vrienden.
- Wanneer?
In principe kun je een boom het beste in het voorjaar (na ijsheilige 15 mei!! ) planten. Verder is het uiteraard geheel afhankelijk van het weer, een jonge plant mag uiteraard niet verdrogen en ook niet  bevriezen dus tijdens de wintermaanden is planten niet aan de orde.
- Op welke wijze?
Zorg dat wanneer je een stek gaat planten de kluit van de stek goed vochtig is. Ga je de stek ergens anders planten? Geef dan thuis vooraf eerst ruim water.
Maak een plantgat dat diep genoeg is maar graaf een stek ook niet te diep in. Het aarde niveau moet ongeveer gelijk zijn als dat van de huidige potaarde.
Zorg dat het plantgat ruimer is dat de huidige pot maak dus de aarde om het plantgat wat los zodat de stek met zijn jonge wortels makelijk kan groeien in zijn nieuwe omgeving. Een erg jonge stek (éénjarige stek) kun je het beste op een beschutte plek planten zodat deze niet in de felle zon of harde wind staat.


Tip: wanneer jij  jouw boompje gaat planten in de vrije natuur ergens in Nederland, lees dan ook de stukjes over geocaching en tijdcapsule eens door op deze site.

planten laagstapelen

Weetjes over Tamme -eetbare kastanjes:


De tamme kastanje (Castanea sativa) is een loofboom uit de napjesdragersfamilie (Fagaceae), die van nature voorkomt in het Middellandse Zeegebied. De tamme kastanje heeft een levensduur van eeuwen meer dan 500 jaar is niet ongewoon. Er is een beroemde tamme kastanje, die staat bij de gemeente van Sant'Alfio in Sicilië (op de hellingen van de Etna) en die naar schatting tussen de 2000 en 4000 jaar oud is.
In Nederland en België komt de boom verwilderd voor en verder op oude landgoederen. Hij is naar Nederland meegenomen door de Romeinen, die erg gesteld waren op de vruchten. Met name in het zuidoosten van Nederland zijn vrij veel oudere tamme kastanjes te vinden. Monumentale exemplaren zijn te vinden bij Beek-Ubbergen (de Kabouterboom in het Kastanjedal), in Arnhem en op diverse plaatsen in Limburg.
De vrucht van de tamme kastanje is een doosvrucht (bolster). De zaden (kastanjes) kunnen, nadat de stekelige bolster is verwijderd, worden geroosterd en gegeten, in tegenstelling tot de kastanjes van de giftige paardenkastanje (Aesculus hippocastanum) die overigens bij een geheel andere plantenfamilie behoort, de zeepboomfamilie (Sapindaceae).
De meeste tamme kastanjes worden in oktober gevonden.
De Tamme kastanje hoort met Beuken en Eiken tot de Napjesdragersfamilie of de Fagaceae. Je vindt de Tamme kastanje in loofbossen, vooral in de heuvelachtige gebieden.
De bladeren van de Tamme kastanje staan verspreid in twee rijen in één vlak aan de takken. Ze zijn enkelvoudig, veernervig, lancetvormig en spits tot toegespitst. De grootste breedte is onder het midden. De rand is toegespitst of scherp getand. Ze zijn leerachtig, dun, van boven glanzend donkergroen, maar van onderen bleekgroen. De schors van de bomen vertoont lengtegroeven die op scheuren lijken.
De bloeiwijzen zijn katjesdragende rechtopstaande, lange scheuten dicht bezet met toefjes mannelijke bloemetjes met witte meeldraden, die een zoetig weeïge geur verspreiden. Ze staan rechtop in de oksels van de bladeren. De vrouwelijke bloemen vormen onder in deze rechtopstaande scheuten een of twee kluwens binnen een napje. Tijdens de bloei gaan de bloeiwijzen steeds meer hangen. De napjes groeien na kruisbestuiving uit tot een stekelige bolster, waarbij de twee of drie vruchtbeginsels zich ontwikkelen tot een noot, de bekende eetbare kastanjes. De Tamme kastanje produceert pollen en nectar. Pollen en nectar worden veel verzameld door bijen, kevers en vliegen. In juni als de boom bloeit is hij van veel belang voor nectar en pollen verzamelende bijen.
Tamme kastanjes worden ook wel aangeplant in parken en tuinen en voedselbossen. De tamme kastanje is een gewilde eetbare noot voor verzamelaars omdat het een gezonde voedzame smakelijke noot is die zowel rauw als gepoft gegeten kan worden.Je kunt de kastanjes rauw eten, poffen, roosteren of koken. Ook kan men gedroogde kastanjes verwerken in meel.
In talloze landen in met name Midden-Europa worden  gepofte kastanjes meteen na de oogst in de nazomer op straat verkocht. In veel landen, onder andere in Frankrijk, Zuid-Tirol en Hongarije is de kastanjepuree ("crème de marron", "gesztenyepüré") geliefd in desserts of als bijgerecht. In Nederland worden kastanjes wel gepoft of gekookt.
In Italie worden gedroogde tamme kastanjes gemalen en het meel gebruikt voor het bakken van het brood la marocca di Casola, dat voor het grootste deel uit tamme kastanjemeel bestaat en verder aangevuld wordt met tarwebloem.

tamme Kastanje voedingswaarde  Per 100 gram:
Energie 789 KJ | 188 Kcal 
Water | 51,5 g
Eiwit  | 4 g
Koolhydraten| 35 g
Suiker | 6,5 g
Vet | 2 g
Verzadigd | 0,2 g
E.O.V. | 0,4 g
M.O.V. | 0,5 g
Vezels | 6,5 g
Vitamine A | 0,002 mg
Vitamine B1| 0,3 mg
Vitamine B2 | 0,05 mg
Vitamine B3 | 0,7 mg
Vitamine B5 | 0,3 mg
Vitamine B6 | 0,3 mg
Foliumzuur  | 140 ug
Vitamine E   | 0,5 ug
Natrium       | 5 mg
Kalium.        | 600 mg
Calcium       | 40 mg
Fosfor          | 90 mg
IJzer              | 1 mg
Jodium         | 0,1 ug
Magnesium | 40 mg
Koper           | 0,2 mg
Zink              | 0,45 mg